Ο Παύλος Γερουλάνος και το Μέγαρο Μαξίμου
Γράφει ο Γιώργος Τζέλλος
Ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ, Παύλος Γερουλάνος, ο οποίος τον Φεβρουάριο του 2010 ως Υπουργός Πολιτισμού επισκέφθηκε την Αιανή Κοζάνης και πραγματοποίησε τα αποκαλυπτήρια της προτομής του Κωνσταντίνου Σιαμπανόπουλου, είναι απόγονος της ιστορικής οικογένειας Μανούση από τη Σιάτιστα.
Παράλληλα, το Μέγαρο Μαξίμου, η επίσημη έδρα και το γραφείο του εκάστοτε Πρωθυπουργού της Ελλάδας, συνδέεται επίσης με την ίδια οικογένεια, καθώς η Ειρήνη Μανούση, με καταγωγή από τη Σιάτιστα, ήταν σύζυγος του Δημητρίου Μαξίμου.
Με αφορμή σχετικό δημοσίευμα του kozan.gr στις 6 Ιουνίου 2026, προέκυψαν τα παρακάτω στοιχεία:
Η αφετηρία: Οι πραματευτάδες της Σιάτιστας
Η ιστορία ξεκινά τον 18ο αιώνα από τη Σιάτιστα. Η οικογένεια Μανούση αναδείχθηκε σε μία από τις ισχυρότερες εμπορικές οικογένειες της Μακεδονίας. Τα μέλη της μετανάστευσαν στην Κεντρική Ευρώπη, κυρίως στη Βιέννη και τη Βουδαπέστη, όπου απέκτησαν μεγάλη οικονομική δύναμη και τίτλους ευγενείας.
Ο πρώτος κλάδος: Η σύνδεση με τον Παύλο Γερουλάνο
Στην Ευρώπη, η Μαρία Μανούση παντρεύτηκε τον διακεκριμένο νομικό και πολιτικό Παύλο Καλλιγά. Από τον γάμο τους προήλθε η γνωστή οικογένεια Καλλιγά της Αθήνας.
Αργότερα, ένας από τους απογόνους τους παντρεύτηκε την Ειρήνη Μπενάκη, μέλος της γνωστής οικογένειας του Μουσείου Μπενάκη. Η κόρη τους, η αρχαιολόγος Αιμιλία Καλλιγά, παντρεύτηκε τον Μαρίνο Γερουλάνο και από τον γάμο τους γεννήθηκε ο σημερινός βουλευτής Παύλος Γερουλάνος.
Έτσι, ο Παύλος Γερουλάνος είναι απόγονος της οικογένειας Μανούση και συνδέεται καταγωγικά με τη Σιάτιστα.
Ο δεύτερος κλάδος: Η ιστορία του Μεγάρου Μαξίμου
Μία άλλη κόρη της οικογένειας, η Ειρήνη (Ιρένα) Μανούση, παντρεύτηκε τον εύπορο Χιώτη εφοπλιστή Αλέξανδρο Μιχαληνό.
Το 1912, ο Μιχαληνός αγόρασε το οικόπεδο στην Ηρώδου Αττικού με σκοπό να ανεγείρει μία πολυτελή κατοικία. Ωστόσο, ο αιφνίδιος θάνατός του άφησε το έργο ημιτελές.
Αργότερα, η Ειρήνη Μανούση παντρεύτηκε τον τραπεζίτη και μετέπειτα Πρωθυπουργό Δημήτριο Μάξιμο. Με πόρους που προέρχονταν από την οικογενειακή περιουσία, το ημιτελές κτήριο ολοκληρώθηκε και διακοσμήθηκε με έργα τέχνης και πολύτιμα αντικείμενα.
Η παραχώρηση στο Ελληνικό Δημόσιο
Το 1952, μετά από σοβαρό πρόβλημα υγείας της Ειρήνης Μανούση – Μαξίμου, το ζευγάρι αποφάσισε να εγκαταλείψει το μέγαρο και να μετακομίσει σε μικρότερη κατοικία.
Το Ελληνικό Δημόσιο ενδιαφέρθηκε για την απόκτησή του και, έπειτα από σχετική εκτίμηση, το κτήριο αγοράστηκε σε σημαντικά χαμηλότερη τιμή από την αποτιμηθείσα αξία του. Μαζί με το κτήριο παραχωρήθηκε και μεγάλο μέρος της επίπλωσης και των έργων τέχνης, με τον όρο να διατηρηθεί η ονομασία «Μέγαρο Μαξίμου».
Αρχικά χρησιμοποιήθηκε ως επίσημος ξενώνας αρχηγών κρατών και υψηλών προσκεκλημένων. Από το 1982 αποτελεί την επίσημη έδρα και το γραφείο του εκάστοτε Πρωθυπουργού της Ελλάδας.
Με λίγα λόγια
Η ιστορία ξεκινά από τους εμπόρους της Σιάτιστας. Ένας κλάδος της οικογένειας Μανούση οδηγεί στον Παύλο Γερουλάνο, ενώ ένας δεύτερος συνδέεται άμεσα με τη δημιουργία και την ιστορία του Μεγάρου Μαξίμου.
Έτσι, η Σιάτιστα συνδέεται ιστορικά τόσο με έναν από τους γνωστότερους σύγχρονους πολιτικούς της χώρας όσο και με το πιο εμβληματικό κτήριο της ελληνικής πολιτικής ζωής.
Υστερόγραφο: Τον Μάιο του 2010, κατά τη διάρκεια των αντιδράσεων για το σχέδιο «Καλλικράτης», ο τότε Δήμαρχος Σιάτιστας, ο αείμνηστος Κωνσταντίνος Κοσμίδης, διεκδικώντας να παραμείνει η Σιάτιστα έδρα του νέου Δήμου Βοΐου, συνήθιζε να λέει αστειευόμενος:
«Η έδρα του Δήμου στη Σιάτιστα… αλλιώς έξω από το Μέγαρο Μαξίμου, γιατί το Μέγαρο είναι δικό μας, Σιατιστινό!»
###########################
Η οικογένεια Μανούση κατάγεται από τη Σιάτιστα και αναδείχθηκε σε μία από τις σημαντικότερες εμπορικές οικογένειες του 18ου αιώνα.
Μέλη της οικογένειας εγκαταστάθηκαν σε πόλεις της Κεντρικής Ευρώπης, όπως η Βιέννη και η Βουδαπέστη, όπου απέκτησαν μεγάλη περιουσία.
Η Μαρία Μανούση παντρεύτηκε τον Παύλο Καλλιγά.
Από αυτή τη γενιά προήλθε η οικογένεια Καλλιγά.
Η αρχαιολόγος Αιμιλία Καλλιγά παντρεύτηκε τον Μαρίνο Γερουλάνο.
Γιος τους είναι ο Παύλος Γερουλάνος.
Η Ειρήνη (Ιρένα) Μανούση, επίσης από την ίδια οικογένεια, παντρεύτηκε αρχικά τον εφοπλιστή Αλέξανδρο Μιχαληνό.
Ο Μιχαληνός αγόρασε το οικόπεδο στην Ηρώδου Αττικού όπου ξεκίνησε η ανέγερση του σημερινού Μέγαρο Μαξίμου.
Μετά τον θάνατό του, η Ειρήνη Μανούση παντρεύτηκε τον Δημήτριο Μάξιμο.
Η οικογένεια ολοκλήρωσε και διαμόρφωσε το κτήριο που έμεινε γνωστό ως Μέγαρο Μαξίμου.
Το ελληνικό Δημόσιο αγόρασε το κτήριο τη δεκαετία του 1950.
Το όνομα «Μέγαρο Μαξίμου» διατηρήθηκε ως όρος της παραχώρησης.
Αρχικά χρησιμοποιήθηκε ως επίσημος ξενώνας υψηλών προσκεκλημένων του κράτους.
Από το 1982 αποτελεί την επίσημη έδρα και το γραφείο του εκάστοτε Πρωθυπουργού της Ελλάδας.
Σύμφωνα με την αφήγηση του άρθρου, δύο διαφορετικοί κλάδοι της οικογένειας Μανούση συνδέουν τη Σιάτιστα τόσο με τον Παύλο Γερουλάνο όσο και με το Μέγαρο Μαξίμου.
Γι’ αυτό συχνά αναφέρεται συμβολικά ότι η Σιάτιστα έχει ιστορικό δεσμό με το σημαντικότερο πολιτικό κτήριο της χώρας.
